…Hema di qevdikê de jêkin!

 

Weke ku tê zanîn, zemanê berê û heta vêga jî li gelek cîya, xelk ava xwe dixin, dixistn tiştên weke: kûz, den, cer û şerbika. Li Kurdistanê û bi piranî jî, li herêmên germ, wextê havîna, xelk li ser xanîya radizan û hîn jî li ser xanîya radizên. Û êvarê, bişev, xelkê ava xwe dixistin wan cer, kûz an jî şerbikan û bixwe re dibirin ser xanîya cem xwe. Îcar wexta ku li ser xênî, bayê hênik li wan kûz û şerbikan dixe, ew ava di wan de hênik dibe, diqerise û bi roj jî, xelk wan kûzan datînin ber sîyê, ji bo ku ew ava di wan de ye hênik bimîne.  

Û mêrikek, yê ku ew nû ji xew radibe û hîn xilmaş e, ew dixwaze ku avê vexwe û tasik, an jî zerik ji destê wî dişemite û dikeve nava ava, ku di hindirê şerbik de ye û ew tasik diçe li binê şerbik disekine. Îcar şerbik hem ji den û hem jî ji cer piçûktir e û bêguman devê wî jî ji yên wanê din tengtir e. Û ew mêrik destekî xwe dixe nava şerbik û dinava ava hindirê şerbik de, li wê tasikê digerîne. Di lêgerîna wê tasê de, destê wî di nava wê ava şerbik de, ger carinan li zerikê dikeve jî û ew dike ku pê bigre jî, lê ew zerik dîsan ji destê wî dişemite û piştî bînikekê, destê wî, yê ku di nav avê de ye diwerime û ew dike nake nikare destê xwe ji hindirê şerbik derxe.  

Îcar pir bi kurtî ew mesele deng dide û ew bûyer belav dibe, malî û gundî tev pê dihisin û tên li dora wî kom dibin û difikirin, bê ka gelo ew ê bi çi awayî, yanî bê ew ê çi, an jî kîjan metodê bi kar bînin, da ku ew bikaribin wî camêrî ji wî ezabî xelas bikin. Yanî bi gotinrk din; destê wî ji nava şerbik derxin.   

Ji nav wan, yekî rîsipî dibêje: ya herî baş ew e ku em mirovekî an jî didu bişînin cem jîrik; yanî yê herî zane û bira ew meselê jê re îzeh bikin, îcar eger ku çarekî hebe ew pê zane, an na rewş ne zêde baş e. Û du heb meriv xwe amade dikin û berê xwe didin wî gundê cîran yê ku jîrik lê dima. Wexta ku ew digihêjin gund, hema ew yekser diçin cem jîrik û ew di hizûza jîrik de, jê re dibêjin: Ey jîrikê zana û hêja! Mirovek li gundê me destê wî ketîye hindirê şerbik û destê wî tê de werimye û em gundî tev heyirî mane û em nizanin bê em ê çi bikin, da ku mirov bikaribe destê wî ji nava wî şerbikî derxe, dom dikin; me kir û nekir tu kesî nikarîbû helekê, çarekê peyda bike û ji ber wê yekê jî, em hatine ba cenabê we, bê ka hûn çarekê, rêyekê nîşanî me nadin...  

Jîrik bi awirnî ji xwe bawer, hinekî jî bi dîqet li wan dinêre û hinekî jî dibişire û ji wan re dibêje: ê hey wala we ava, ma ew jî pirs e, ku hûn ji min dipirsin! Yanî we herduya wilo ji wî gundî daye dû hev û gir gir gir û hatine hetanî vir û ji min dipirsin bê ka ew ê destê wî mirovî çawa ji hindirê şerbik bê derxistin û filan û bêvan!  

Û jîrik çareserîyê ji wan re dibêje: ma hûn ê çi bikin? Hema herin û ew destê wî yê ku di nava şerbik de asê maye, hûn ê wî di QEVDIKÊ de jêkin û qedîya û çû! Û ji xwe ne hewce bû, ku hûn ewqas serê xwe pê re biêşînin, yanî mesele ewqas hêsan e!

Lê ya baş ku diqewime ew e ku, hetanî ew herdu mirov ji cem jîrik vedigerin gundê xwe, ew şerbik bêhemdî di nava destê gundîyan de dişkê û bi wî awayî jî, destê mêrik jî, ji jêkirinê xelas dibe!

 

Temûz 2006

Key Xusre  (Anonîm)