Wê çaxê; tu kes di malê de nema ye!

 Zemanê ber ne weke vêga rehet bû, gava ku mirov bixwesta ji cîyekî biçûna cîyekî din, yanî ji gundekî biçûna gundekî din, yan jî ji bacarekî biçûna bajarkî din, îcar, bi kurtî wê demê ne weke vê dema me ya vêga bû, yanî otomobîl, erebe, trên, otobus, firok, teyare û hwd tune bûn. Û wê demê pi piranî xelkê ji xwe re bi ker, qantir, hesp û devehopa rêwîtî dikirin, yanî wan ji xwe re bi heywana; hem karê xwe û hem jî wan, ew heywan weke alavên neqilyat û transportê jî bi kar tanîn. Wexta ku ew bo nimûne, ji gundekî bixwesana biçûna gundekî din an jî ji bajarekî biçûna bajarekî din, wan ew heywanên ku navên wan li jorê derbasbûn bi kar tanîn û hê jî li hin cîya ew welê ye.

Îcar qîzikek ji malbatek halxweş û belkî jî mirov dikare bibêje, hinekî dewlemend û ya ku ew xuşka heft birayan bû, dibe bûk ji bo gundekî, ku bi meşa kera qûnaxa sê rojan dûr bû. Lê belê bi hespa ew mesafe dikaribû hinekî kêmtir bibûna. Îcar wextê ku mesafe wisa dûr dibû û bi wan îmkanê wanî kêm, wê wextê çûyin û hatin jî dibû ji salê carek, an jî ji du salan carek û carinan belkî jî zêdetir. Îcar ew bûk, li mala xwe ya nû û di wê navberê de zemanekî dirêj derbas dibe, ku ew her û hal derfetê wê çênabin ku ew serîkî li mala bavê xwe bide û ew tu xeberekê jî ji mala bavê xwe nagre, bê ka gelo hal û wextê wan çawa ye.

Û rojekê ji rojan, yekî ji gundê wan, yanî ji gundê bûkê yê nû, yê ku ew bi bazirganîyê jî mijûl bû, rêya wî bi şiklekî bi wî gundê mala bavê wê bûkê dikeve û ew mirovê bazirgan ji xwe re dibêje; de hey ku rêya me bi vî gundî jî ketîye, hema ez ê li halê mala bavê wê qizika ku ji wir e û li gundê me bûye bûk jî bipirsim, ji bo ku, gava ku ez herîm gund, ez ê bikaribim xeberekê ji wî re bibim û qet nebe, hama ji bo ku eyb nebe. Lê wextê ku ew li wan, yanî li mala bavê wê bûkê dipirse, îcar ew dibihîze ku mala bavê wê bûkê û pismamên xwe li hevdu xistine û du heb birayên bûkê hatine kuştin û sê biryên wê jî cendirma girtine û ew birine û xistine hepsê û birayekê wê, yê niv dînik jî bûye muxtar.

Wexta ku mêrikê bazirgan vedigere gundê xwe, ew diçe ba mala wê bûkê, lê belê ew meselê ji bûkê re rast nabêje. Yanî ji bo ku ew bûk xemgîn nebe, ew ê bazirgan meselê bi şiklekî din jê re dibêje; ango ku mala bavê tev pir baş bûn, halê wan pir xweş bû û birayê wê yê bi navê ”filankes” jî bibû muxtar!
Îcar wextê ku ew bûk dibihîze ku ew birayê wê, yê bi navê”filakes” bûye muxtar û hama ew dest pê dike û li xwe dixe, digrî, dibê heware heware û porê xwe dikşîne. Ew xelkê ku li wê derê bûn, jê re, yanî ji bûkê re dibêjin: law ma te xêr e, wa vî camêrî mala bavê te dîtîye û ji te re xeber anîye û ew dibeje; ku tev başin, ma îcar tu dawa çi dikî?

Lê belê ew bûk ji wan re wisa dibêje: eger ku birayê min, yê bi navê ”filankes” bûbe muxtar; wê çaxê tu kes di malê de nema ye!

Adar 2006

Key Xusre    (Anonîm)