Kûçkên Ofê û Qereçî
Yanî çend heb ji wan kûçikên Ofê gihîştibûn hev û wan li wê
herêmê, li wan der û dora, yanî, li kêderê dawetek çêbibûya, yan jî, dengê def
û zirnê ji cikî bihata, îcar ew tev digihêştin hev û êrîşî wê derê dikirin, yanî
teva berê xwe didan wê derê, ji ber ku wan dizanîbû, ku ew dengê def û zirnê
dihat wê maneyê, ango ku li wê derê dawet heye û dawet jî dihat wê manê; ku li
wirê, qe nebe hema hinek hestî hene.
Weke ku tê zanîn, dawet li kê derê çêbibe, li gorî urf û
adetê kurda, xelk pez, heywana serjêdike û xwarina dawetê çêdike, yanî; goşt,
savar, girar tirşik, yanî bi kurtî xelk wê rojê, ji xwe re bi xwarinê kêf dikin
û tabî di dû wê xwarinê de jî, hestî dimînin. Belê hestî, yanî imkana ji bo bidestxistina
û kojandina hestî, di navbera kûçkan de dikarîbû, dikare û ew ê her û her bikarîbe,
ku bibe sebebê dijminatiyê, yanî, ew yek dikarîbû biba egera, sebeba şerekî
mezin û wan, yanî wan kûçikan jî dikarîbûn li ser hestîkî hevdû parçe parçe bikin.
Îcar bi kurtî, kûçikên Ofê nedihiştin ku devê kûçikên wan gundê cîran bi hestîyekî
xwarina wan dawetên ku li wan deveran çêdibûn bibe.
Tabî, ji wê metoda ku wan kûçkên Ofê bi kar tanîn, yanî wan
nedihiştin ku devê tu kûçikên din bi hestîkî goştê dawetên ewan gundên wan der û
dora bibe. Û ji wê yekê kûçikên qereçiyan jî nisîbê xwe, jê wê çavsoriya wan
kûçikan distendin. Ji ber ku her sal, wexta ku payîzê qereçî dihatin û ji xwe
re di dawetên xelkê de, li def û zirnê dixistin û ew jî bibû weke parçekî ji
jiyana wan. Lê ji qereçîyan re, yên ku her sal ew leqay wan talûkeyan dihatin,
êdî ew kiryarên kûçikên Ofê bibû êşkenceyek, ku êdî sînorê tehamula wan derbas dikir!
Û ew yek bû egera, sebeba fikira çareseriya wê meselê di
navbera rîsipîyên qereçiyan de.
Îcar salekê ji salan dîsa wexta ku xelk, piştî paleyîyê,
şixre, gêre, bênder hilanîn û di dû re jî
kelandina savar û ber
bi payîza dawî de, yanî bi kurtî dîsa dibe wextê daweta û dîsa wekî her sal qereçî
jî li wan derdoran xwîya dikin.
Ê tabî, dawet li kur qereçî li wir! Îcar ew mirtib, ji alîyekî
de ji xwe re li savar, dan û tiştên wilo digerin û ji aliyê din de jî, ew ji xwe
re, di dawetê xelkê de; li def û zirnê dixin û bi wî hawî jî ew hewil didin, ji
bo ku bikaribin debara xwe bikin.
Dîsa weke her sal, wextê ku Qerçî konê xwe li dervayê
gundekî nêzî Ofê datînin û radijin def û zirnên xwe, ji bo ku ew biçin û di
daweta kurê, yan jî keça camêrekî de li def û zirnê xin. Weke her car û li gorî
tore û adetên kurdan, heywan tên ser jêkirin, beroş û sîtil dikelin, xwarin tê
xwarin û piştî lîstina govend, dîlan, giranî,delîlim, çepik û hwd, bûk tê peya
kirin û dawîya dawî jî, yanî weke ku pêşîyan jî gotiye: ”Dawet ferikî berbû
hetikîn”. Û piştî dawetê jî, pir tabiî, yanî dîsa hestî û dîsa kûçkên Ofê!
Îcar gire girên qereçîyan, yên ku ji xwe ji berê de, ew li
wan kûçkan bi kîn bûn, yanî, ewan kûçikên bêhawe, hem ne dihiştin kûçkê wan ji
xwe re li hestîkî bikojin û hem jî, êdî konê wan jî tehdît dikirin, yanî eger ku
kewê wan, yanî ew kewên ribat jî, ku wan ji canê xwe jî bêtir ji wan hez
dikirin Îcar ku kew jî têkevin bin tehdîda wan kûçikên xwînxwar, wê gavê ew dihate
wê maneyê, ku rewş pir cidî bû. Û ji ber wan sebebên, ku ji bo qereçîyan, belkî
ew yek ne mesela man û nemanê bû, lê belê dîsa jî ew yek ji bo wan pir muhîm bû
û ji ber wan kirinên ew kûçikên çavsor û tawankar, îcar rîsipîyên qereçîyan, bi
şiklekî awarte li hev dicivin û ji hev re dibêjin: êdî bes e! Divê ku em çareyekê
ji van kûçikên çavsor û xwînxwar re bibînin û pêre pêre civînekê li dar dixin.
Rîsipîyên mirtiban, di civîna xwe ya ´awarte´ de difikirin,
bi hevûdu di şêwirin, nîqaş dikin, bê ka planê kîjanî ji wan, plana herî baş e,
ya di derheqê çareserîya wê meselê de, û ji bo ku ew wî planê xwe pêşkêşî
cimaetê bikin. Û yek ji wan rîsipîyên wan, yan jî mirov dikare bibêje mîrê wan,
di civînê de deste xwe bilind dike û çavên xwe li rast û çepê xwe digerîne,
îfada rûyê wanên di civînê de baş dixwîne û destpê dike û dibêje: fikirek, pêşnîyazek
min heye, gelî kewvan, defvan û zirnevanên hêja!
Mirovên din yên ku di cimaetê de, di civînê de bûn, tev guhê
xwe mûç dikin û ji can û dil û piçekî jî bêsebir, li wî guhdarî dikin û di dû re,
li wî rîsipîyî dinêrin û ji wî rîsipîyê xwe re dibêjin: ka em pîşnîyaza pîrê
def û zirne û bisporê kewan, yanî mîrê xwe guhdarî bikin. Û bêguman em dixwazin
bi kêfxweşiyek mezin bibihîzin, bê ka mîrê me dê çi bibêje. Îcar fermo mafê
gotinê yê birêz pîrê def û zirnê û yê kewên ribat e.
Li ser wê rêz û eleqeya cimaetê, rîsipîyê ku xwedîyê fikira,
plana, yan jî bi gotinek din mîrê mirtiban, awirnî ji xwe emîn tavêje der û dora
xwe û bi awayekî ji xwe bawer û razî û rehet, dest pê dike û ji wan re dibêje:
Gelî defvan, zirnevan û kewvanên hêja! Wekî ku hûn jî û ji nêz ve dizanin, evan
kûçikên Ofê yên xwînxwar, her sal wextê ku em bi vir ve, yanî bi alî Ofê û ew gundên
wan derûdoran de tên, îcar ew kûçikên har me tînin qelaqa Xwedê.
Belê, gelî kewvan, zirnevan û defvanên birêz, planê min wanî
ye: bi hindikayî çar heb mirov ji bo vî karî, yanî ji bo vê taktîkê, vê planê lazim
in. Ji wan çar mirovan, em ê du heb taxim çêbikin, yanî mesela; ew ê defvanek û
zirnevanek herin pişta girekî nêzîkî Ofê û ew ê li wir bisekinin û li alîyekî
din jî, ew ê defvanek û zirnevanêkî din jî herin pişt girekî nêzîkî Fetlê û ew ê
jî li wir bisekinin. Û mesela, ew ê pêşî taximê nêzî Fetlê dest pê bike û li
def û zirnê xe, yanî weke ku li wirê dawet
hebe. Û ji xwe wek ku hûn jî hemû û ji tecrûba xwe ya jîyanê jî pir baş dizanin,
yanî wexta ku dengê def û zirnê ji kê derê tê, hema pêre pêre ew kûçikên çav
sor û zalîm xwe li wê derê digrin û dibezin diçin ber bi wê derê ve.
Îcar, bira pêşî ekîba nêzî Fetlê dest bi lêxistina def û
zirnê bike û wexta ku ew kûçikên çavsor hatin nêzî wan, bira ew bisekinin û vê
carê jî bira ekîba nêzî Ofê dest bi lêxistina def û zirnê bike û bi vî awayî,
ew ê ew kûçik, hingî di navbera wan herdû giran de, ew li viyalî û li wiyalî bibezin,
ew ê bi wî şiklî tev, yanî temamê wan kûçikan bi bazdana di navbera wan herdu
giran de, yanî di wê rêyê de, ew ê bibeecin û bimrin û em ê jî bi wî şiklî, tevlî
îmana xwe ji wan cinawiran xelas bibin! Û ew rîsipî berê xwe dide cimaetê û ji
wan re dibêje: Belê, gelo hûn ji vê planê re çi dibêjin?
Îcar ew defvan,
zirnevan û kewvanê ku di wê civînê de bûn, tev li hev dinêrin û tevek bi hev re
û bi yek dengî dibêjin: Ey pîrê def û zirnê! Ey kewvanê mezin! Ê ku li dijî, li
hemberî vê plana muhteşem û şahane ku ji alîyê we ve û yê ku hûn li serê pir hûr
û kûr fikirîne û dîsan ew planê, ku bi şiklekî mikemel û intîke li ser hatiye
tesewir kirin û hwd, ew ê ku li dijî wî planî derkeve, an kor e, an jî di nava ´îxanetê´
de ye! Ji vî planî çêtir rehma Xwedê ye!
Piştî ku ew wê plana û taktîka şahane bi yek dendî qebûl
dikin û hema pêre pêre û bê kêmanî, ew wî planî tatbiq dikin. Îcar wexta ku
taximê nêzî Fetlê dest bi lêxistina def û zirnê dike, ew kûçikên bêhawe yekser
û bi çar gavê êrîşî wê derê dikin. Lê belê wexta ku ew digihêjin nêzî wir, îcar
ew taxim disekine û vê carê taximê nêzî Ofê dest bi lêxistina def û zirnê dike.
Û ji ber wê yekê, yanî wexta ku ji nişka ve deng ji cîyekî din tê, hingê kûçikên
Ofê guhên xwe ji nû ve didêrin û lê hay dibin ku, wa dend ji aliyê din tê û hema
bêsekin ew paşve dizîvirin û dîsa bi çar gavê gir gir gir bazdidin, lê dîsa
wexta ku diçin û nêzî girê Ofê dibin, îcar ew ekîb, tam li gorî plan, dev ji
lêxistina def û zirnê berdide, yanî disekinin û vê carê ekîba din dest bi
lêxistina def û zirnê dike û bi wî şiklî, ew kûçik, geh li viyalî bazdidin û geh
li wiyalî bazdidin û dikin nakin tu dawetekê nabinin.
Îcar hingî ku ew vir de û wir de bazdidin, her yek ji wan kûçkan
zimanê wan du bihisata ji devên wan dikşe, bêyî ku haya wan ji wî taktîk û planê
yeman, yê mîrê kewan hebe!
Û bi wî awayî, heta ku ew kûçik tev bi wê rê yê de diteqin,
dibeecin û dimrin û bi wî şiklî ew kûçkên har jî bela xwe dibînin û qereçî jî
ji xwe re; tevî kew û îmana xwe ji wan kûçikên çavsor xelas dibin!
Adar 2006
Key Xusre (Anonîm)
Inga kommentarer:
Skicka en kommentar